" Każde społeczeństwo odpowiada najlepiej ludziom jakiegoś konkretnego pokroju. Ludzie ci wcale nie muszą należeć do jego elity. Dzięki przyrodzonej naturze robią oni z zamiłowaniem to właśnie, co jest dla ich czasu doniosłe i możliwe. Będą to konkwistadorzy w epoce imperialnej ekspansji i będą to natury kupieckie, gdy ekspansja ta zawłaszczy dalekie terytoria. Mogą to być uczeni, gdy prym wiedzie nauka. Duchowni, w czasach wojującego kościoła. Są też ludzie, którym nie jest wygodnie w czasach spokojnych, którzy zresztą mogą o tym sami nie wiedzieć. Tacy potęgują się niejako podczas klęski powszechnej lub wojny. Są też poświętliwcy, żyjący niesieniem pomocy innym i są abnegaci, którzy profitują od wyrzeczeń. Historia jest teatrem, a społeczności to zespoły aktorów, obsadzające role w granych sztukach, lecz żadna z tych sztuk, żadnego okresu dziejowego, nie daje pola do popisu wszystkim aktorom. Stworzeni na wielkich tragików nie mają nic do roboty w farsach, tak samo jak pancerni rycerze w kameralnych przedstawieniach mieszczańskich. Egalitaryzm to program życiowy, w którym wszyscy mają występować po równi i po trochu i nikt nie może tam zagrać wielkiej romantycznej roli, bo nie ma na nią miejsca. Taki nieszczęśnik skazany jest na rywalizację w ilości zjedzonych jajek na twardo, jazdę na rowerze tyłem przy jednoczesnym wykonaniu scherza opus a-moll na skrzypcach lub podobne błazeństwa, poświadczające tylko rozziew między jego aspiracjami a skrzeczącą rzeczywistością.
Jednym słowem różne czasy preferują różne charaktery i w każdym znaczna część społęczności stanowi masowe tło dla wybrańców losu, boż jedynie czysty przypadek może sprawić, by właściwy temperament zszedł się z właściwą dlań chwilą historyczną. "
― Stanisław Lem , Wizja Lokalna